2021-10-10 Uitvogelen van een transect

Het is één van de leuke van internet dat je contacten kan leggen met mensen aan de andere kant van de wereld. In Nieuw-Zeeland wordt er gedegen onderzoek gedaan naar diverse zoetwater meren. Deze mensen zijn echte wetenschappers en hebben de tools en kennis om ook echt onderzoek te doen.
Dit is hun website: https://nzlakes.org/

Bij een online presentatie bleek er dus een manier te zijn om redelijk “eenvoudig” onderzoek te doen naar de gezondheid van een plas of meer.
Daar zijn verschillende methodes voor en het maken van een biotische index is er eentje van.
Er zijn aan aantal insectensoorten en andere diersoorten die goed of slecht gedijen bij een specifieke waterkwaliteit en met een formule wordt dan het indexgetal bepaald.
Van schoon water naar verontreinigd zijn het grofweg: Steenvliegen – haften – kokerjuffers – vlokreeften – pissenbedden – muggenlarven en wormen.
Zo’n biotische index kun je ook maken op microscopisch niveau en ook bepaalde plantsoorten kun je wel/niet vinden bij een bepaalde waterkwaliteit.
Een andere methode is het maken van een zogenaamd transect of strook waarbij je noteert wat je ziet.

Op 10 oktober hebben we (Berend-Jan en Marcel en ik) uitgeprobeerd en dat blijkt nog best pittig te zijn.
Als locatie hebben we een helling uitgekozen waarop deels mosselen groeiden. Die zijn vorig jaar vrijwel allemaal afgestorven en we zagen eerder al nieuwe aanwas van mosselen. Dat zou een uitgelezen moment zijn om te kijken hoe snel het zich hersteld.
Maarja, hoe pakken we het precies aan met z’n drieën?
We moeten taken verdelen.
Berend-Jan heeft een meetlint mee van 50 meter en gaat ‘m uitrollen van ondiep naar diep en zal de diepte noteren en wat hij ziet. Marcel zal het meetlint weer oprollen. Dat is wel een ondankbare taak. Ik ga ook elke meter trachten te kijken en op te schrijven wat ik zie.

We zwemmen naar de locatie. Berend-Jan heeft wat stokken gevonden en prikt er eentje in de bodem waaraan het meetlint wordt bevestigd op 1 meter diepte.
We zwemmen pal Zuid en rollen het lint af. We eindigen op een kale vlakte van 11 meter diep. Van daaruit starten we.

Transect van 50 meter op de Noord-Zuid lijn.

Berend-Jan pakt de rechterkant van de lijn en ik pak links. Marcel heeft de oneervolle taak om het lint achter ons op te rollen.
Dan ga je heel nauwkeurig kijken, maar wat zie je nu eigenlijk? Elke meter noteren we wat we zien.
Dan blijkt het definiëren en opschrijven van wat je echt ziet, echt wel lastig. Foto’s bieden toch meer houvast, maar goed, leren kijken is ook belangrijk.
We schrijven zo goed mogelijk alles op en dan zien we ook iets opmerkelijks, wat ons anders nooit was opgevallen. Watermijten tussen de 10 en 9 meter die die crême en zwart gevlekt zijn. Voor we dat konden zien dan. Ze lijken wel te glijden over de bodem in een vloeiende bewegingen in willekeurige richtingen.

We werken zo de hele vijftig meter af en de bodem verloopt van zachte modder tot zand, waarbij er verspreid lege mosselschalen liggen die steeds een grotere dichtheid krijgen, maar ook her en der stenen die qua dichtheid toenemen rond de 3,5 meter diepte. Alle stenen die we zien zijn begroeid met jonge mosseltjes.
Dat is goed nieuws. Kijk maar even naar de onderstaande foto’s.
De bovenste rij is het Voordek van het zeilbootwrak. De linker foto is van 03-10-2020 en tja je kunt nog net aan de kale metalen bolder/kikker zien door de blauwalgen heen. Op de middelste foto van de bovenste rij is in november 2020 en de bolder/kikker is nog steeds kaal.
De rechter foto is 10 oktober 2021. De bolder/kikker en zit vol met jonge mosselen.
De onderste rij is de Stuurboordzijde laat het zelfde zien.
Kortom de mosselen hebben dankzij het mengen (althans daar ben ik van overtuigd), eerder kans om te herstellen en te groeien.




Berend-Jan merkt op 9,9 meter diepte draadwier op. Het blijkt darmwier te zijn, want ook later kom ik het tegen op verschillende dieptes.
De enige waterplanten die we zien zijn kort en grasachtig. Ik heb te weinig kennis om die te determineren, maar ik denk dat het een soort fonteinkruidsoort is of Zanichelliasoort.

De bevindingen van Berend-Jan en mij lees je in dit overzicht
We moeten dit proces nog eens goed onder de loep nemen en uitwerken en verfijnen.

Darmwier